Балаларға арналған діни әңгімелер, ғибратнама

Бір шаруа күні бойы тынбастан еңбек етіп, қатты шаршайды. Маңдайындағы сорғалаған терін сүртіп, біраз отырып дем алмақшы болады. Бір кезде алдынан кішкентай адам пайда болады. Оған дауыстай сөйлеп:

– Ей, адам! Таңның атысынан күннің батысына дейін тұрмастан тырбанып еңбек етесің, бірақ бұдан тапқан ешқандай пайдаң жоқ. Жылы жүректі, қайырымды, намысты бір адамсың. Бұл үшін саған бір жақсылық істегім келеді. Екі күн күншығысқа қарай тура жүр. Алдыңнан орман шығады. Орманның ішіне кіріп, ортасына дейін бар.

Ерте, ерте, ертеде, алыс-алыс өлкеде бiр патша өмiр сүрiптi. Елi үшiн күнi-түнi тынымсыз жұмыс iстептi. Сөйтiп жүрiп ұйқысыздық дертiне шалдығыпты. Бiр күнi уәзiр­лерiн жиып алып, мұңын шағып, ақыл-кеңес сұрапты. Уәзiрлердiң iшiндегi ең үлкенi, көптi көргенi патшаға:

 - Тақсыр, әр дерттiң бiр шипасы болады. Дұрыс ұйықтап, демалуыңыз үшiн бiр армансыз адамды тауып, соның көйлегiн киiп жатуыңыз керек. Сонда ұйқыңыз тыныш болады, - дептi. Патша уәзiрдiң сөзiн жөн санап адамдарына патшалығындағы ең армансыз адамды тауып, соның көйлегiн алып келуге бұйрық бередi.

Бiр кiсiден:

- Бiр сағаттық өмiрiң қалды десе, не iстер едiң? - деп сұраған екен, ол:

- Бiр сағат бойы тек қана намаз оқыр ем. Аллаһтан жарылқау сұрар ем, - деп жауап берiптi. Осы сұрақты екiншi кiсiге қой­ғанда, ол:

- Бар малымды кембағалдарға таратып сауап жинап қалар едiм, - дептi. Ал үшiншi адам:

- Мен алғашқы жарты сағатымды бiлiм жинауға жұмсар ем де, қалған жарты сағатымда сол бiлiмдi басқаларға үйретер едiм, -  дептi.

Баяғыда Асан, Үсен атты ағайынды екi жiгiт болыпты. Бiр күнi екеуi әлденеге ренжiсiп қалыпты. Арада бiраз күн өткенде Үсен ағасына бiр адамды жiбередi.

- Ағам келiп менен кешiрiм сұрасын, - дейдi. Ағасы Асан одан әрi ашуланып, жiберген адамына ұрсып қайтарып жiбередi. Сонда Үсен:

- Әттеген-ай! Мен ағамның сауапты көбiрек алып, жәннатқа баруын тiлеп ем. Өкпелескен адамның қайсысы бiрiншi кешiрiм сұраса, сауап соған көп берiлетiн едi ғой, - деп қатты өкiнген екен.

Баяғыда бiр ауылда үш ағайынды жiгiт өмiр сүрiптi. Бiр күнi олардың әкесi қайтыс болыпты. Екi үлкен ағасы бұған еш қайғырмайды. Ал, кiшiсi күнi-түнi жылағаннан әбден шаршап, қалжырап, ұйықтап қалыпты.

Ертесiне көзiнде жас, ұйықтап жатқан iнiсiн көрген екi ағасы қуанып:

- Е, жақсы болды, ұйықтап жатсын осылай, бiз әкемiзден қалған мұраны өзара бөлiсiп алайық, - дептi. Сөйтiп екеуi бар дүниенi бөлiскен кезде бiреуiне үй мен егiстiк, екiншiсiне қора мен мал тиедi. Кiшi iнiсi ұйқыдан тұрғанда, оны мазақтап: