Балаларға арналған діни әңгімелер, ғибратнама

Бiрде түн iшiнде бiр мұсылманның есiгiн қағып, бiр кiсi ет әкелiп бередi. Анау еттi қазанға сала бере, ойланып қалады. «Көршiм де аш шығар. Бiз, Аллаға шүкiр, бүгiн асымызды iштiк қой. Көршiме берсем, ол қуанып қалар едi», - деп еттi көршiсiне апарып бередi. Ол көршiсi де үйiнде бар тамаққа қанағат етiп, басқа көршiге әкелiп бередi. Ақыры сол ет қайта айналып, ең алғаш әкелген кiсiнiң үйiне келiптi. өйткенi, ең қиын жағдай - соныкi екен.

Сенiң ойыңша, «нашар» көршi шындығында соншалық ұнамсыз кейiпкер ме? Ол өзiнiң жалқау, ойсыз көршiсiне әрi ұстаз, әрi дос, әрi аға бола бiлдi.

Бiр жiгiт әке-шешесiнiң бай болуының арқасында тұрмыстан ешбiр таршылық көрмей, өте жалқау, ысырапшыл, шаруаға қырсыз боп өсiптi. Жылдар өте келе әке-шешесi қайтыс болыпты. Жiгiтке үй мен дүкен мұраға қалыпты. Ойсыз, қамсыз жiгiттiң ойын-сауығы көп едi, оған ақша деген ешқашан бiтпестей көрiнетiн. Сөйтiп жүргенде үйi де, дүкенi де тоза бастады. Ол кезде үйiнiң жанында Хасан мырза есiмдi көршiсi болатын, ол соғыста жанып бара жатқан балалы әйелдi өрттен құтқарғаны үшiн құрмет белгiсiн алған едi. Жас жiгiттiң жеңiлтек өмiрiн көрген Хасан мырза онымен амандаспайтын болды.

Бiр данышпан Қағбаны тәуап етiп жатып, қарт кiсiнi арқалаған адамды көрiптi. Әлгi адам желкесiндегi қарияға:

- Жас кезiмдегiң аздық еткендей, қартайған шағымда да басыма дерт болдың, - деп қайта-қайта айтып, ренжитiн көрiнедi. Мұны естiген данышпан қатты таңданыпты:

- Ей, досым! Әкеңе жақсылық жасап жатқаның дұрыс-ау, бiрақ мiндет етуiңмен сауабыңды жойып жатқаның қалай? Ол сенiң әкең емес пе? Кезiнде ол да саған жақсылық жасады емес пе? - дептi.

Сонда әлгi кiсi мұңайып:

Бiр кiсi қартайып, көзi көруден, құлағы естуден, аяғы жүруден қалыпты. Дастарқан басында қолы қалтырап, тамақты төгiп-шашып iшiп, ыдыстарды сындырып қоя беретiн болыпты. Бұған баласы мен келiнi ызаланып, оны дастарқан басына отырғызбай, пеш түбiндегi қуысқа орналастырып, қолына ағаш тостақ ұстатып қойыпты. Қария дастарқанға жанары суланып, мұңая қарап отырып,  ағаш тостақтағы тамағын жейдi екен.

Бiр күнi олардың төрт жасар ұлы үйге ағаш алып кеп, пышақпен жона бастайды. Әкесi:

- Мұны қайтесiң, ұлым? - деп сұрайды.

Бiр мұсылман отбасының отағасына көршiсi келiп, сол үйдiң 5-6 жасар баласының үстiнен шағым айтады.

- Сiздiң балаңыз күнде үйiмiзге келiп, айран құюлы местi бiзбен тесiп, ұрлап iшiп жүр, - дейдi. Мұны естiген отағасы қатты ұялады. Баласына айтып, қойғыза алмайды.

Әйелi екеуi: «Баламызды тәрбиелеуде қай жерден қате жiбердiк?» деп ойлана бастайды. Ойлана келе әйелi:

- Мен баяғыда екiқабат кезiмде көршiнiң үйiне барып, дастарқанда тұрған апельсиндi көрiп, жеуге қатты құмартып едiм.